Heritage speakers

Leerlingen met een Russischtalige achtergrond noemen we heritage speakers. Zij hebben meestal voldoende kennis van het Russisch om zonder veel voorbereiding het eindexamen Russisch havo/vwo te halen. Deze leerlingen zijn bijvoorbeeld

• moedertaalsprekers van het Russisch
• leerlingen met ruime voorkennis van het Russisch (near-natives)

Het eindexamen Russisch havo/vwo kan behaald worden

• als extra vak, wat een een waardevolle toevoeging is op je diploma en je CV
• in plaats van een andere moderne vreemde taal (behalve Engels)

Andere mogelijkheden:

• vmbo-leerlingen kunnen als extra vak Russisch examen doen op havo-niveau
• havo-leerlingen kunnen Russisch op vwo-niveau afleggen
• havo/vwo-leerlingen kunnen het examen vervroegd afleggen (in 4-havo of 5-vwo)

Als Russisch geen vak is op de eigen school, dan kunnen leerlingen op afstand begeleid worden naar het eindexamen. Van deze mogelijkheid hebben tot nu toe (juli 2026) ruim 100 middelbare scholen zonder Russisch gebruik gemaakt. Hoe deze begeleiding op afstand precies werkt, leest u in het document Het examen Russisch op een school zonder Russisch (update juli 2024).

Eindexamen Russisch:
Extern examentraject van één jaar
Levende Talen Russisch bemiddelt bij het contact tussen de aanvragende scholen en docenten Russisch uit de docentenpool van LT Russisch. Deze gekwalificeerde docenten begeleiden leerlingen bij het examentraject Russisch havo/vwo zoals hieronder beschreven.

Levende Talen Russisch werkt onder andere nauw samen met het Praedinius Gymnasium te Groningen dat al sinds 2000 ervaring heeft met het begeleiden van externe leerlingen naar het centraal examen.

Het examentraject vindt plaats op de aanvragende school dan wel online.

Houd rekening met het volgende:

1. 1. Aanmelddeadline – 1 oktober
      Scholen dienen hun leerling vóór 1 oktober van het betreffende schooljaar aan te melden. Wij raden aan om al vóór de zomervakantie van het startende schooljaar contact op te nemen indien u interesse heeft. Aanmeldingen na 1 oktober worden slechts bij hoge uitzondering in behandeling genomen.
   2. Beschikbaarheid
      Aanmelding is alleen mogelijk zolang er voldoende plaatsen beschikbaar zijn.
   3. Instapniveau en examenjaar
      Bij aanmelding wordt het instapniveau beoordeeld. Leerlingen kunnen het examen afleggen in hun reguliere examenjaar of eventueel voortijdig in HAVO 4 of VWO 5. Aanmelding in eerdere leerjaren is niet mogelijk.
   4. Toestemming van de eigen school
      Leerlingen vragen toestemming aan hun eigen school om examen Russisch te doen. Er is een contactpersoon nodig (bijv. examensecretaris of mentor) voor het contact tussen de aanvragende school en de docent.
   5. Kosten
      Aan het traject zijn kosten verbonden. De school of de ouders maken onderling afspraken over de verdeling van de kosten. De kosten worden vastgesteld door de aanbiedende school of rechtstreeks in een overeenkomst met de docent Russisch.

Over het examen
Het examen bestaat, net als de andere examens moderne vreemde talen, uit schoolexamens (SE) en een centraal examen (CE). Naast schoolexamens taalvaardigheden is er een schoolexamen gewijd aan Russische literatuur.

In 2009 verscheen dit artikel in Levende Talen Magazine (2009:1, pp. 25-26) over examentraining voor heritage speakers. De tijden zijn veranderd, maar de wijze van begeleiding is grotendeels hetzelfde gebleven.

Russisch eindexamen havo vwo (video uit 2013)
Bent u geïnteresseerd in het eindexamen Russisch en de verhalen van de eindexamenkandidaten uit het verleden, volg het kanaal van de Docenten Russisch op YouTube, of bekijk de playlist ‘Eindexamen Russisch‘

Staatsexamen Russisch

Het examen Russisch kan ook worden afgelegd als staatsexamen. Houdt u er bij het aanmelden voor het staatsexamen rekening mee dat het laatste onderdeel van het staatsexamen (het mondeling gespreksvaardigheid en literatuur) pas halverwege de maand juli plaatsvindt. Dit kan gevolgen hebben voor de planning van uw zomervakantie.
Verder geldt dat een behaald staatsexamencertificaat Russisch slechts bijgeschreven kan worden op het schooldiploma van de leerling wanneer de leerling het staatsexamen Russisch in het eindexamenjaar aflegt én de schoolleiding ermee instemt. Een in een eerder jaar behaald staatsexamencertificaat Russisch kan volgens de wet niet bijgeschreven worden op het diploma van de middelbare school.
Klik hier (en voor de duidelijkheid ook even hier) voor meer informatie over het doen van staatsexamen. Let op de deadline voor aanmelding!

Hier vindt u de vakinformatie van het Staatsexamen 2022 Russische taal en Literatuur voor havo en vwo. De vakinformatie voor het staatsexamen Russisch van 2026 vindt u hier: havo en vwo.

Bij de staatexamens kan men ook het examen Russisch elementair op havo- en vwo-niveau afleggen. De vakinformatie voor het examen Russisch elementair havo 2022 en 2023 vindt u hier en hier. De vakinformatie voor het examen Russisch elementair vwo 2022 en 2023 vindt u hier en hier.